Legal News And Topics

Εμπορικό Σήμα: Τι είναι και για ποιο λόγο να το προστατέψω;

Εμπορικό Σήμα: Τι είναι και για ποιο λόγο να το προστατέψω;

Το εμπορικό σήμα είναι ένα μοναδικό σήμα με το οποίο μια επιχείρηση ασκεί τις δραστηριότητες της και με το οποίο προσδιορίζει και διαφοροποιεί τα προϊόντα και/ή τις υπηρεσίες της από αυτά του ανταγωνισμού. Στόχος του σήματος είναι να καταδείξει την πηγή των προϊόντων και/ή των υπηρεσιών της επιχείρησης και σταδιακά να την εδραιώσει, αποτυπώνοντας στη μνήμη του καταναλωτικού κοινού την ύπαρξη της επιχείρησης, την ενασχόληση της με τις συγκεκριμένες δραστηριότητες της και το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα. Το σήμα δηλαδή δίνει τη δυνατότητα στην επιχείρηση να χτίσει μια σχέση με το καταναλωτικό κοινό ούτως ώστε να διατηρεί πιστούς πελάτες, να προσελκύει νέους και να δημιουργεί οικονομική αξία στην επιχείρηση. Η δε προστασία ενός σήματος είναι μείζονος σημασίας εφόσον ένα ισχυρό εμπορικό σήμα αναμφισβήτητα μπορεί να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη επιτυχία της επιχείρησης. Το παρόν άρθρο θα επεξηγήσει συνοπτικά το τι ακριβώς μπορεί να περιλαμβάνει ένα εμπορικό σήμα καθώς και τον κύριο λόγο για τον οποίο αξίζει να προστατευθεί.

Σύμφωνα με τον Περί Εμπορικών Σημάτων Νόμο (ΚΕΦ. 268) όπως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, εμπορικό σήμα σημαίνει σήμα το οποίο μπορεί να αποτελείται από οποιαδήποτε σημεία όπως λέξεις, ονόματα προσώπων, σχέδια, γράμματα, αριθμούς, απεικονίσεις, χρώματα, το σχήμα του προϊόντος, το σχήμα της συσκευασίας του ή από ήχους. Το σήμα θα πρέπει να είναι ικανό να διακρίνει τα εμπορεύματα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από τα αντίστοιχα άλλων επιχειρήσεων.

Σημειώνεται ότι μέχρι πρόσφατα, τα πιο διαδεδομένα σήματα που μπορούσαν να προστατευθούν ως εμπορικά σήματα, ήταν τα λεκτικά (τα οποία περιέχουν λέξεις), τα απεικονιστικά (τα οποία περιέχουν εικόνες και/ή γραφικά), τα τρισδιάστατα (τα οποία περιλαμβάνουν τουλάχιστον τρεις όψεις του σήματος) και ο οποιοσδήποτε συνδυασμός αυτών. Με την ενσωμάτωση δε της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (ΕΕ) 2015/2436 στην Κυπριακή Νομοθεσία (Κεφ. 268) στις 12/06/2020, πλέον έχουν εισαχθεί και άλλα νέα είδη σημάτων όπως το σήμα χρώματος, σήμα ήχου, σήματα σχήματος του προϊόντος και σχήματος της συσκευασίας του.

Ένα σήμα μπορεί να προστατευθεί με την εγγραφή του στο Μητρώο Εμπορικών Σημάτων του Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη. Τέτοια εγγραφή παρέχει στον ιδιοκτήτη του εμπορικού σήματος αποκλειστικό δικαίωμα επί του εν λόγω σήματος και ο νόμος απαγορεύει σε οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο να προβεί σε οποιαδήποτε χρήση του εμπορικού σήματος χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη. Σε περίπτωση δε παραβίασης, ο ιδιοκτήτης έχει αγώγιμο δικαίωμα εναντίον του τρίτου προσώπου. Συνεπώς ο κύριος λόγος προστασίας του σήματος είναι η δυνατότητα που δίδεται στον ιδιοκτήτη να εμποδίζει οποιοδήποτε από το να εκμεταλλεύεται το σήμα του. Αυτό είναι ουσιώδους σημασίας ιδιαίτερα εάν λάβουμε υπόψη ότι ένα εγγεγραμμένο εμπορικό σήμα καθορίζει την αξία μιας επιχείρησης, η οποία επιχείρηση σε μελλοντικό στάδιο μπορεί να το πουλήσει, να το εκχωρήσει και γενικότερα να το εκμεταλλευτεί οικονομικά.

Από την άλλη, στην περίπτωση που ένα σήμα δεν εγγραφεί ως εμπορικό σήμα, η επιχείρηση δεν μπορεί να αποκλείσει τον οποιοδήποτε τρίτο από το να χρησιμοποιεί το σήμα της. Έστω και μια επιχείρηση να βρίσκεται στα αρχικά της στάδια, είναι πολλές φορές απρόβλεπτο το πόσο ραγδαία μπορεί να αναπτυχθεί ή το πότε κάποιος τρίτος θα θελήσει να την εκμεταλλευτεί χρησιμοποιώντας το σήμα της για δικούς του σκοπούς. Είναι για αυτό που πολλές επιχειρήσεις κατοχυρώνουν το σήμα τους εξαρχής ανεξαρτήτως μεγέθους.

Αξίζει δε να τονιστεί ότι η εγγραφή εταιρείας ή εμπορικής επωνυμίας από μόνη της δεν δίδει θετικό δικαίωμα στους ιδιοκτήτες τους να εμποδίζουν τρίτο πρόσωπο από το να χρησιμοποιεί το λογότυπο ή το όνομα της εταιρείας ή της εμπορικής επωνυμίας τους ή σήμα παρόμοιο με αυτά. Το δικαίωμα αυτό παρέχεται μόνο με την εγγραφή του ονόματος ή του λογοτύπου ως εμπορικό σήμα. Για παράδειγμα, στην περίπτωση που ο Α αποφασίσει να χρησιμοποιήσει σε προϊόντα ή υπηρεσίες του το λογότυπο ή το όνομα της εταιρείας ή της εμπορικής επωνυμίας του Β, ο Β δεν θα μπορεί να εμποδίσει τον Α εκτός κι εάν τα έχει εγγράψει προηγουμένως ως εμπορικά σήματα. Διευκρινίζεται όμως ότι στην περίπτωση που ο Α προσπαθήσει να εγγράψει εταιρεία ή εμπορική επωνυμία η οποία ομοιάζει με το όνομα υφιστάμενης εγγεγραμμένης εταιρείας ή εμπορικής επωνυμίας ιδιοκτησίας του Β, η αίτηση του για εγγραφή πιθανότατα θα απορριφθεί από τον Έφορο Εταιρειών ως ανεπιθύμητη.

Ανεξάρτητα με τα ανωτέρω, σε περίπτωση όπου υπάρξει απομίμηση ενός μη εγγεγραμμένου σήματος (ή επωνυμίας ή ονόματος) μιας επιχείρησης από κάποιο τρίτο, ώστε να είναι πιθανόν να υπάρξει σύγχυση και τα αγαθά ή οι υπηρεσίες του τρίτου να εκληφθούν από το καταναλωτικό κοινό ως αγαθά ή υπηρεσίες της επιχείρησης, τότε η επιχείρηση θα μπορεί να προστατευθεί με το να επικαλεστεί το αστικό αδίκημα του αθέμιτου ανταγωνισμού νοουμένου βέβαια ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις του εν λόγω αδικήματος. Περαιτέρω ανάλυση αυτού του αδικήματος είναι έξω από τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, αρκεί μόνο να αναφερθεί ότι χωρίς την απόδειξη εμπορικής εύνοιας στην αγορά και συνεπώς ζημιάς στην επιχείρηση από την απομίμηση του τρίτου, το αδίκημα του αθέμιτου ανταγωνισμού δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί. Επομένως δεν μπορούν να προστατευθούν όλες οι επιχειρήσεις με την επίκληση του εν λόγω αδικήματος και η εγγραφή ενός εμπορικού σήματος παρέχει σαφώς μεγαλύτερη προστασία.

Καταληκτικά αναφέρονται τα εξής. Με βάση στατιστικά στοιχεία του Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σταθερή αύξηση των εγγεγραμμένων εμπορικών σημάτων. Αυτό δεικνύει ότι ολοένα και περισσότεροι επιχειρηματίες άρχισαν να αντιλαμβάνονται τη σημασία προστασίας των σημάτων των επιχειρήσεων τους. Παράλληλα ο εκσυγχρονισμός της υφιστάμενης νομοθεσίας με την ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (ΕΕ) 2015/2436 στο Κυπριακό δίκαιο, έχει ως αποτέλεσμα την απλοποίηση των διαδικασιών, την αναθεώρηση των τελών και την εισαγωγή νέων τύπων εμπορικών σημάτων. Τα πιο πάνω σε συνδυασμό με την άνοδο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την αύξηση της παρουσίας των επιχειρήσεων διαδικτυακά, προμηνύουν ότι ο αριθμός των αιτήσεων για εγγραφή εμπορικών σημάτων μόνο ανοδική πορεία μπορεί να έχει.

 

Η οποιαδήποτε αναφορά στο πιο πάνω κείμενο δεν αποτελεί νομική συμβουλή και έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα.

Ματθαίος Αντωνίου
Δικηγόρος
ΑΝΤΩΝΙΟΥ & ΜΕΤΑΞΑ ΔΕΠΕ

© 2018-2020 Antoniou & Metaxa LLC. All rights reserved.